ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ
TRANSPORTATIONS
ΑΣΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ + ΑΣΤΙΚΟ ΠΡΕΣΙΝΟ / URBAN SPACE + URBAN GREEN SPACE Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ / THE POWER OF WATER ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ / ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ
BIODIVERSITY / INTERCULTURALISM ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΑΤΑΛΟΙΠΑ / INDUSTRIAL REMNANTS ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ / TRANSPORTATIONS ΤΟΠΙΟ / LANDSCAPE    
   
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
   
 
 
  
 
BACK PRINT SEND TO A FRIEND [-]Α[+]
H Νουβία κινδυνεύει από τη δημιουργία φραγμάτων στο Νείλο
Αλέξανδρος Τσάκος, αρχαιολόγος-ιστορικός των Θρησκειών, Henriette Hafsaas-Tsakos, αρχαιολόγος

Ο Νείλος ταυτίζεται στη συνείδηση των περισσοτέρων ανθρώπων με τον ποταμό που δώρισε στην ανθρωπότητα τον πολιτισμό της Αιγύπτου. Στην πραγματικότητα, όμως, ο Νείλος της Αιγύπτου είναι το τελευταίο μόνο τμήμα του μακρύτερου ποταμού στον κόσμο. Ο Νείλος σχηματίζεται στο Κεντρικό Σουδάν, όπου συναντώνται ο Μπλε Νείλος που κατεβαίνει ορμητικός από τα αιθιοπικά υψίπεδα και ο Λευκός που κυλά νωχελικός και πλατύς από τις λίμνες της Ανατολικής Αφρικής. Εκεί κτίσθηκε τον 19ο αιώνα η πρωτεύουσα του Σουδάν, το Χαρτούμ, από όπου η ισλαμική κυβέρνηση του αφρικανικού αυτού κράτους αποφασίζει για την τύχη της Μέσης Κοιλάδας του Νείλου.

Η περιοχή μεταξύ του Χαρτούμ και του Ασουάν είναι γνωστή ως Νουβία από την ονομασία που δόθηκε κατά το Μεσαίωνα στους πληθυσμούς που είχαν οργανωθεί εκεί σε τρία χριστιανικά βασίλεια. Άσχετα με την εθνική ταυτότητα των πιο παλιών κατοίκων της περιοχής, και τα αρχαία βασίλεια του Σουδάν, της Κέρμα, της Ναπάτα και της Μερόης, ονομάζονται νουβικά και αποτελούν αντικείμενο ερευνητικού κλάδου που ονομάζεται νουβιολογία. Οι νουβιολόγοι είναι κατ’εξοχήν αρχαιολόγοι πεδίου που γαλουχήθηκαν μέσα σε συνθήκες σωστικών ανασκαφών, αφού το βορειότερο κομμάτι της Νουβίας, μεταξύ του Πρώτου και του Δεύτερου Καταρράκτη, καταποντίστηκε από την τεχνητή λίμνη που σχηματίστηκε πίσω από το Μεγάλο φράγμα του Ασουάν στη δεκαετία του 1960.

Αποτέλεσμα, όμως, των φραγμάτων δεν είναι μόνο η μεταφορά του Αμπού Σίμπελ ή των φαραωνικών ναών που κοσμούν σήμερα διάφορα μουσεία σε όλον τον κόσμο, αλλά πρώτα και κύρια η οριστική καταστροφή του φυσικού και πολιτισμικού τοπίου που δημιούργησε αυτά τα μνημεία που θαυμάζουμε. Και φυσικά η βίαιη εξαφάνιση και αποσύνθεση των τοπικών παραδοσιακών κοινωνιών που αποτελούσαν μάρτυρες της αδιάκοπης συνέχειας της ζωής και του πολιτισμού στην ίδια ακριβώς περιοχή για χιλιετίες.

Επιπλέον, είναι συζητήσιμο κατά πόσο κατόρθωσε η Αίγυπτος να ωφεληθεί ουσιαστικά από το φράγμα στο Ασουάν, αφού και η ιλύς που γονιμοποιούσε τη γη παρακρατείται, και η αγροτική παραγωγή μειώνεται και οι πληθυσμοί που μετακινήθηκαν ποτέ δεν ξεπέρασαν την κρίση του ξεριζωμού. Δυστυχώς, όμως, ούτε οι κυβερνήσεις, ούτε ο επενδυτικός κόσμος, ούτε και οι αρχαιολόγοι φαίνεται ότι διδάχτηκαν από τα παθήματα του φράγματος στο Ασουάν.

Το Μάρτιο του 2008 εγκαινιάστηκε το μεγαλύτερο σε μήκος αφρικανικό φράγμα στον Τέταρτο Καταρράκτη του Νείλου, το οποίο καταπόντισε 173 χιλιόμετρα της Μέσης Κοιλάδας και εκτόπισε περισσότερους από 70000 ανθρώπους. Αν μάθαμε και πέντε-δέκα πράγματα για μια αρχαιολογικά ως τότε άγνωστη περιοχή, η εντύπωση ότι η αρχαιολογική έρευνα εκεί περισσότερο έδωσε άλλοθι στη σουδανική κυβέρνηση ότι η πολιτισμική κληρονομιά διασώθηκε, παρά διέσωσε στην πράξη την πολιτισμική κληρονομιά των ντόπιων φυλών - κυρίως των Μανασίρ. Καταποντίστηκε κι αυτή με τη γη των Μανασίρ και σβήστηκε μαζί με τη συλλογική μνήμη και τις παραδόσεις στις ερημικές εκτάσεις όπου μετεγκαταστάθηκαν.


Και το δράμα δεν σταματά εκεί, αλλά αντιθέτως θα κορυφωθεί στα επόμενα χρόνια, αφού η σουδανική κυβέρνηση οραματίζεται οκτώ (!) νέα φράγματα...

Αν τα φράγματα αυτά πραγματοποιηθούν, θα καταποντιστούν τόσο σπουδαία και διάσημα μνημεία, όπως ο ναός του Σόλεμπ και το νησί του Σάι με σημαντικότατες αρχαιολογικές θέσεις από την Παλαιολιθική εποχή ως την Οθωμανική περίοδο, όσο και αμέτρητοι άγνωστοι αρχαιολογικοί χώροι.

Ο αριθμός και η παλαιότητα των ανεξερεύνητων αυτών αρχαιολογικών χώρων είναι σε ανάλογη σχέση με τη σημασία τους για τις παραδοσιακές τοπικές κοινωνίες που συνεχίζουν στη σημερινή εποχή να ζουν και να παράγουν πολιτισμό στους ίδιους τόπους και με μνήμες που ανάγονται στους χρόνους των προγόνων που τους κληροδότησαν τον τόπο και τα μνημεία του. Δεν πρέπει, λοιπόν, να προκαλεί έκπληξη αν κατά καιρούς οι αντιδράσεις των ντόπιων παίρνουν άσχημη τροπή. Αντιθέτως, μάλλον αρνητική έκπληξη είναι η αμηχανία και αδιαφορία που επιδεικνύει η διεθνής γνώμη...

Δεν ισχύει για όλους μας όμως αυτό! Έχουν ήδη οργανωθεί δύο επιτροπές, μία στην Αμερική και μία στην Ευρώπη, με στόχο την προστασία της Μέσης Κοιλάδας του Νείλου: του τοπίου, των ανθρώπων, του πολιτισμού από το παρελθόν, στο παρόν και για το μέλλον. Έκκληση, λοιπόν, και μέσω της ιστοσελίδας της MOnuMENTA για να γίνει γνωστό το πρόβλημα, η σημασία του τοπίου και το τι μπορούμε να κάνουμε εμείς...

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφτείτε:
http://preservethemiddlenile.wordpress.com/ και αν συμφωνείτε να υπογράψετε την έκκληση http://www.gopetition.com/petitions/stop-the-dams-in-sudan/signatures.html

stopdams@gmail.com

3/05/2012
BACK TOP OF THE PAGE
Άποψη του Τρίτου Καταρράκτη του Νείλου στην τοποθεσία Κάτζμπαρ
Χάρτης της Νουβίας όπου φαίνονται οι θέσεις των φραγμάτων υπό υλοποίηση
Οι κίονες της Μεσαιωνικής Επισκοπής στο νησί του Σάι