ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ
TRANSPORTATIONS
ΑΣΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ + ΑΣΤΙΚΟ ΠΡΕΣΙΝΟ / URBAN SPACE + URBAN GREEN SPACE Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ / THE POWER OF WATER ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ / ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ
BIODIVERSITY / INTERCULTURALISM ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΑΤΑΛΟΙΠΑ / INDUSTRIAL REMNANTS ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ / TRANSPORTATIONS ΤΟΠΙΟ / LANDSCAPE    
   
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
   
 
 
  
 
BACK PRINT SEND TO A FRIEND [-]Α[+]
Το κτήριο Δοξιάδη κηρύσσεται διατηρητέο μνημείο αλλά δεν σώζεται
MOnuMENTA

Στα τέλη Νοεμβρίου 2009 η ΜΟnuΜΕΝΤΑ μετά από καταγγελίες πολιτών για τη γενικευμένη αλλοίωση του κτηρίου Δοξιάδη, στην οδό Στρατ. Συνδέσμου 24, στο Κολωνάκι, κατά τη μετατροπή του σε συγκρότημα πολυτελών κατοικιών, ζήτησε από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού και το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής τον χαρακτηρισμό ως διατηρητέου μνημείου του κτηρίου ως προς τις όψεις που είχαν παραμείνει αναλλοίωτες επί της οδού Στρατιωτικού Συνδέσμου. Το χαρακτηρισμό του κτηρίου ζήτησε και ο ΣΑΔΑΣ, ενώ η Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ και το ΤΕΕ έστειλαν επιστολή υπέρ της διατήρησής του στον Υπουργό Πολιτισμού. Το συγκρότημα γραφείων Δοξιάδη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κτήρια του μοντερνισμού της μεταπολεμικής Ελλάδας, δημιούργημα του γραφείου του διεθνούς φήμης αρχιτέκτονα-πολεοδόμου Κωνσταντίνου Δοξιάδη. Σε αυτό λειτούργησαν το αρχιτεκτονικό-πολεοδομικό γραφείο, ο Αθηναϊκός Τεχνολογικός Όμιλος και οι Σχολές Δοξιάδη.

To ΥΠΠΟΤ διέκοψε τις εργασίες και ξεκίνησε τη διαδικασία για την εξέταση του χαρακτηρισμού ή μη του συγκροτήματος ως διατηρητέου μνημείου. Την Πέμπτη 29 Απριλίου 2010 πραγματοποιήθηκε στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων εκτενής συζήτηση στην οποία παρέστησαν οι μελετητές της μετατροπής του κτηρίου σε κατοικίες και εκπρόσωπος της MOnuMENTA. H άποψη του μελετητή Νικόλα Τραβασάρου είναι ότι τα κτήρια είχαν ήδη αλλοιωθεί και ο αρχικός σχεδιασμός δεν σωζόταν, η νέα μελέτη σέβεται τον φέροντα οργανισμό, το αίθριο και τις κλίμακες και η μετατροπή του κτηρίου σε κατοικίες δημιουργεί ένα ζωντανό κύτταρο στην πόλη και όχι ένα μνημειακό απολίθωμα. Η MOnuMENTA παρουσίασε τις αρχιτεκτονικές και ιστορικές αξίες του κτηρίου, τις καινοτομίες που έσπασαν τους μέχρι τότε αδιάρθρωτους όγκους των κτηρίων γραφείων, επανεισήγαγαν το αθηναϊκό αίθριο, τον τολμηρό σχεδιασμό του, τη δημιουργία μιας όασης με τη δεξαμενή νερού, το ψηφιδωτό του Τσαρούχη, τους χρωματιστούς τοίχους στο αίθριό του. Στα κτήρια αυτά σχεδιάστηκαν πόλεις της χώρας μας και ολόκληρου του κόσμου, συναντήθηκαν πνευματικοί άνθρωποι, οργανώθηκαν ποικίλες εκδηλώσεις κάτω από τη φροντίδα ενός εμπνευσμένου αρχιτέκτονα πολεοδόμου που γνώρισε και γνωρίζει μεγάλη φήμη στο εξωτερικό. Η MOnuMENTA ζήτησε την κήρυξη των όψεων επί της οδού Στρατιωτικού Συνδέσμου για να μείνει ένα βασικό στοιχείο από τον σχεδιασμό του κτηρίου. Σημειωτέον ότι οι όψεις αποτελούν ενιαίο σύνολο με το αίθριο. Η μεγάλη συζήτηση που αναπτύχθηκε κατέληξε στην κήρυξη ως διατηρητέων μνημείων του φέροντος οργανισμού, του αιθρίου, των κλιμακοστασίων και του κανάβου στον τοίχο που βλέπει στην Στρ. Συνδέσμου, όχι όμως και των όψεων ή του κελύφους παρά τη θετική εισήγηση της Διεύθυνσης Νεώτερης και Σύγχρονης Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς για διατήρηση του κελύφους. Η βασική αιτία του μη χαρακτηρισμού τους είναι ότι δεν μπορούν να συνυπάρξουν το παλιό με το νέο, οι νέες όψεις με τις παλιές που είναι και πολύ λιγότερες. Σημειώνουμε ότι αν είχε τεθεί σαν όρος η διατήρησή τους θα μπορούσαν να συνυπάρξουν ακόμα και τώρα.

Ο μη χαρακτηρισμός των όψεων κλείνει τον κύκλο αυτού του αρχιτεκτονικού έργου που έχει ενταχθεί στον κατάλογο με τα 113 σπουδαιότερα ελληνικά κτήρια του 20ού αιώνα (κατάλογος έκθεσης, που έχει εκδοθεί ελληνικά και αγγλικά με επιμέλεια Σάββα Κονταράτου και Wilfried Wang, στις εκδόσεις Prestel του Μονάχου (1999), σελ.164-165, με κείμενο Σ. Κονταράτου). Η διατήρηση των όψεων (γνωστή ως facadism) ορθώς δεν είναι αποδεκτή ως αρχή στη διατήρηση των μνημείων και δεν αποτελεί ζητούμενο της MOnuMENTA. Υποστηρίζεται στην περίπτωση του κτηρίου Δοξιάδη για να μη χαθεί το ελάχιστο που έμεινε από αυτό το εμβληματικό κτήριο. Το θέμα της γενικευμένης αλλοίωσής του επαναφέρει το θέμα της στάσης της Πολιτείας για τη νεότερη και τη σύγχρονη αρχιτεκτονική κληρονομιά. Δημιουργεί μάλιστα μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για το παρόν και το μέλλον της. Ακόμα δεν έχει πραγματοποιηθεί η περιζήτητη καταγραφή των αξιόλογων έστω κτηρίων του 20ού αιώνα και οι αρμόδιοι φορείς προχωρούν σε χαρακτηρισμούς αποσπασματικά κατά κύριο λόγο μόνο εφόσον προκύψει κάποιο αίτημα, συχνά κατεδάφισης.

Η γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων δεν έχει ακόμα σταλεί για υπογραφή στον Υπουργό Πολιτισμού κ. Παύλο Γερουλάνο, η πρότασή και ελπίδα μας είναι ότι ο Υπουργός δεν θα υπογράψει την απόφαση χωρίς να προστεθούν στο χαρακτηρισμό ως διατηρητέων, του κελύφους και των όψεών του. Η απόφασή του θα δείξει ότι το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού ενδιαφέρεται για τα αρχιτεκτονικά έργα και τους δημιουργούς αυτών που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της αρχιτεκτονικής και της πολεοδομίας της χώρας μας.

info@monumenta.org

Σχετικά άρθρα στο MOnuMENTA

Το κτήριο Δοξιάδη ανήκει πια στο παρελθόν

5/05/2010
BACK TOP OF THE PAGE
Κτήριο Δοξιάδη, δεκ. 1960, Πηγή: Αρχείο Κωνσταντίνου Α. Δοξιάδη © Ίδρυμα Κωνσταντίνου και Εμμάς Δοξιάδη
Το κτήριο Δοξιάδη επί της οδού Στρ. Συνδέσμου 24, Νοέμβριος 2009. Πηγή: MOnuMENTA
Αίθριο, φωτογραφία δεκ. 1960, Πηγή: Αρχείο Κωνσταντίνου Α. Δοξιάδη © Ίδρυμα Κωνσταντίνου και Εμμάς Δοξιάδη