ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ
TRANSPORTATIONS
ΑΣΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ + ΑΣΤΙΚΟ ΠΡΕΣΙΝΟ / URBAN SPACE + URBAN GREEN SPACE Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ / THE POWER OF WATER ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ / ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ
BIODIVERSITY / INTERCULTURALISM ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΚΑΤΑΛΟΙΠΑ / INDUSTRIAL REMNANTS ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ / TRANSPORTATIONS ΤΟΠΙΟ / LANDSCAPE    
   
 
 
   
 
 
 
 
 
 
 
   
 
 
 
 
 
 
   
 
 
  
 
BACK PRINT SEND TO A FRIEND [-]Α[+]
"H Φάμπρικα του Εμπειρίκου, ένα μνημείο της προβιομηχανικής κληρονομιάς της Άνδρου σε κίνδυνο". Τα αποτελέσματα της ημερίδας και το ψήφισμα
TICCIH-Ελληνικό Τμήμα, Ινστιτούτο των Ελληνικών Μύλων, MONUMENTΑ, Εταιρεία Ανδρίων Επιστημόνων

Πλήθος κόσμου παρακολούθησε την ημερίδα "H Φάμπρικα του Εμπειρίκου, ένα μνημείο της προβιομηχανικής κληρονομιάς της Άνδρου σε κίνδυνο", που οργανώθηκε την Τετάρτη 26 Μαρτίου 2014, στην Αίθουσα Τελετών του κτιρίου Αβέρωφ, στο συγκρότημα Πατησίων Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου, από το TICCIH-Ελληνικό Τμήμα, το Ινστιτούτο των Ελληνικών Μύλων, τη MONUMENTA και την Εταιρεία Ανδρίων Επιστημόνων, υπό την αιγίδα της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ.

Ο στόχος της ημερίδας να αναδειχθούν οι αξίες του μνημείου και οι κίνδυνοι που διατρέχει (φθορά, αλλοίωση τοπίου) πραγματοποιήθηκε μέσα από τις ομιλίες των συμμετεχόντων επιστημόνων, ειδικών ερευνητών και της συζήτησης που ακολούθησε. Ο νερόμυλος, γνωστός και ως Φάμπρικα του Εμπειρίκου, αποτελεί ένα σπάνιο κατάλοιπο της πρώτης φάσης εκβιομηχάνισης στην Ελλάδα, κτίστηκε το 1876 από τον Κωνσταντίνο Εμπειρίκο, δίπλα στην κοίτη του ποταμού. Πρόκειται για μεγάλο πενταόροφο κτήριο με δίρριχτη στέγη και μεγάλη όρθια σιδερένια φτερωτή που κινούνταν με υδατόπτωση και ο αλεστικός μηχανισμός με τέσσερα ζεύγη μυλολίθων. Στη Φάμπρικα γινόταν επεξεργασία σιταριού που έφερνε ο ιδιοκτήτης με δικά του καράβια από τη Ρουμανία. Το 1880 ο μύλος έγινε και ατμοκίνητος, ενώ το 1912 προστέθηκαν κυλινδρομυλικές εγκαταστάσεις και ηλεκτροφωτίστηκε. Λειτούργησε μέχρι τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Παρά την εγκατάλειψη και την πυρκαγιά, το μνημείο, κηρυγμένο διατηρητέο (ΦΕΚ 495/Β/9-7-1991) και με ζώνη προστασίας 50 μ. περιμετρικά, στέκει χωρίς στατικά προβλήματα αναμένοντας την αποκατάστασή του.

Οι ομιλητές προχώρησαν σε προτάσεις αποκατάστασης αλλά και επανάχρησης που εξυπηρετούν πολιτιστικές και εκπαιδευτικές ανάγκες του νησιού. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη προστασίας του περιβάλοντος χώρου του νερόμυλου. Είναι γνωστό ότι ανεμόμυλοι και υδρόμυλοι έχουν ανάγκη ενός μεγάλου ελεύθερου χώρου για να λειτουργήσουν και να αναδειχθούν. Επίσης, κεντρικό θέμα της όλης εκδήλωσης και ιδιαίτερα της συζήτησης, ήταν το πρόβλημα που αντιμετωπίζει το μνημείο από το 2011, όταν άρχισε να κτίζεται, χωρίς άδεια από τους αρμόδιους φορείς προστασίας, οικοδομή (κοντά στη θέση μικρού κτίσματος), σχεδόν σε επαφή με τον υδρόμυλο, αλλοιώνοντας δραματικά το μοναδικό αυτό ιστορικό τοπίο του νησιού. Η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων είχε ζητήσει τη διακοπή των εργασιών. Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων γνωμοδότησε κατά της έγκρισης των οικοδομικών εργασιών πλησίον του μνημείου. Το θέμα της έγκρισης ή μη των οικοδομικών εργασιών, ύστερα από αίτηση θεραπείας του ιδιοκτήτη της οικοδομής, που έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, αναπέμφθηκε και θα ξανασυζητηθεί στο ΚΣΝΜ σύντομα. Οι φορείς οργανωτές της ημερίδας προχώρησαν στη σύνταξη ενός ψηφίσματος για τη διάσωση του μνημείου, το οποίο θα σταλεί στον Υπουργό Πολιτισμού και θα κατατεθεί στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων προκειμένου να μην εγκριθούν οι οικοδομικές εργασίες που αλλοίωσαν το τοπίο και τον περιβάλλοντα χώρο του νερόμυλου (βλ. επισυναπτόμενο).

Παρεμβάσεις στην ημερίδα έκαναν ο δήμαρχος Ανδρου, εκπρόσωπος του ΣΑΔΑΣ, αρχιτέκτονες, ερευνητές και κάτοικοι της Άνδρου.

Ακολουθεί το ψήφισμα.

Ψήφισμα για την προστασία των νερόμυλων και ανεμόμυλων
Σύμφωνα με τον νόμο 3827/2010 ΦΕΚ αρ. 30 τ. Α΄ «Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης του Τοπίου» (Φλωρεντία 2000), τον νόμο 2039/1992 «Κύρωση της Σύμβασης για την προστασία της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς της Ευρώπης» (Γρανάδα 1985) και τον νόμο 3028/2002 για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, οι συνδιοργανωτές της Ημερίδας "H Φάμπρικα του Εμπειρίκου, ένα μνημείο της προβιομηχανικής κληρονομιάς της Άνδρου σε κίνδυνο", που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 26 Μαρτίου 2014, υπό την αιγίδα της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ, TICCIH-(Διεθνές Συμβούλιο για την προστασία της Βιομηχανικής Κληρονομιάς)-Ελληνικό Τμήμα, Ινστιτούτο των Ελληνικών Μύλων, MONUMENTA/Εταιρεία για την προστασία της φυσικής και αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς Ελλάδας και Κύπρου, Εταιρία Ανδρίων Επιστημόνων συμφωνούν και απαιτούν από τους αρμόδιους φορείς:
ΥΠΠΟ - ΥΠΕΚΑ - ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΕΣ - ΔΗΜΟΥΣ - κατά τόπους ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΑ ΓΡΑΦΕΙΑ

• Την απόλυτη προστασία του περιβάλλοντος χώρου των μύλων από κάθε οικοδόμημα ή εγκατάσταση που παρεμποδίζει τη δυνατότητα λειτουργίας του κινητικού μηχανισμού του (δηλ. την απρόσκοπτη διέλευση του ανέμου στον ανεμόμυλο και του νερού στον νερόμυλο) και τη θέαση του μνημείου και προσβάλλει το τοπίο του μύλου.
• Η δόμηση γύρω από τους μύλους ή η επιβολή όρων πρέπει να γίνεται με έγκριση από τους αρμόδιους φορείς (Υπουργείο Πολιτισμού, Αρχιτεκτονικές Επιτροπές των Πολεοδομικών Γραφείων)

Υπενθυμίζουμε ότι στην περίπτωση των μύλων ίσχυε το εθιμικό δίκαιο τόσο στον Ελλαδικό όσο και στον Ευρωπαϊκό χώρο.

Σήμερα οι μύλοι, ιστορικά παραγωγικά εργαστήρια, αποτελούν σημαντικά αρχιτεκτονικά, τεχνολογικά και εκπαιδευτικά μνημεία των τοπικών κοινωνιών.

Καταγγέλουμε τόσο την περίπτωση δόμησης δίπλα στο νερόμυλο του Εμπειρίκου (Φάμπρικα Εμπειρίκου) στην Άνδρο όσο και την εξίσου καταστροφική δόμηση, σχεδόν σε επαφή, με τον ανεμόμυλο Σκάρκου στη Νάξο.

Το ψήφισμα θα κοινοποιηθεί στους αρμόδιους φορείς προστασίας και στους εκπροσώπους της Ε.Ε.

• TICCIH-Ελληνικό Τμήμα
• Ινστιτούτο Ελληνικών Μύλων
• ΜΟNUMENTA, Αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία για την προστασία της φυσικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς Ελλάδας και Κύπρου
• Εταιρία Ανδρίων Επιστημόνων

Όσοι επιθυμείτε να υπογράψετε το ψήφισμα μπορείτε να στείλετε το όνομα και την ιδιότητά σας στο info@monumenta.org

2/04/2014
BACK TOP OF THE PAGE