Η MONUMENTA σε συνεργασία με την κα Δέσποινα Τζόβα, στέλεχος της Ελληνικής Πρεσβείας στο Κάιρο και μέλος της, ξεκίνησαν το 2025 την καταγραφή των κτηρίων τα οποία στεγάζουν φορείς και σωματεία της Ελληνικής Κοινότητας Καΐρου (ΕΚΚ), καθώς και εκείνων που είτε διαχειρίζονται είτε χρησιμοποιούν τα Ελληνικά Παροικιακά Σωματεία στο Κάιρο, με τη σύμφωνη γνώμη της ΕΚΚ.
Στόχος είναι να καταγραφούν τα κατάλοιπα του οικιστικού παρελθόντος και παρόντος των ανωτέρω φορέων, τόσο μέσα από τη λήψη φωτογραφιών και συνεντεύξεων, όσο και μέσα από την αρχειακή μελέτη φακέλων που αφορούν στην εξέλιξη της χρήσης τους και στον τρόπο που σχετίζονται με την κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα της εκάστοτε εποχής και σαφώς με την οικιστική και αστική εξέλιξη στο Κάιρο από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι τη δεκαετία του 1960.
Στα τέλη του 19ου αιώνα το Κάιρο ήταν μια κηπούπολη με αρχοντικά και κήπους που έφτανε στις όχθες του Νείλου. Αραιοκατοικημένο και ήσυχο, οροθετούνταν από τα κανάλια και τις λιμνούλες που δημιουργούσαν τα νερά του ποταμού. Από το 1900 έως το 1950 παρατηρείται δόμηση σε εντατικούς ρυθμούς όπου ποικίλοι αρχιτεκτονικοί ρυθμοί και σχέδια δημιουργούν κτήρια απαράμιλλης ομορφιάς. Κυρίαρχα στυλ είναι το μπαρόκ, το νεοκλασικό, το αρτ νουβό, το αρτ ντεκό, το χεδίβικο ροκοκό, το αποικιακό, το Μπαουχάουζ, το ιταλικό αναγεννησιακό, το αραμπέσκ και το νέο-φαραωνικό.
Τα κτήρια δεν είναι μόνο υλικό κεφάλαιο, αλλά αποτελούν ζωντανούς μάρτυρες της εποχής τους και της πορείας των ανθρώπων που δημιούργησαν τα κτήρια αλλά και έζησαν και εργάστηκαν σε αυτά και που τελικά διαμόρφωσαν το υπάρχον κτηριακό κεφάλαιο.
Σε μια εποχή οικονομικής άνθισης και διείσδυσης του ξένου κεφαλαίου στην Αίγυπτο, δημιουργήθηκε μια αστική ελίτ η οποία αναζητά μοντέρνους τόπους κατοίκησης και διασκέδασης. Οι παλιές βίλες δεν εξυπηρετούσαν πλέον αυτόν τον σκοπό, ενώ τα νέα σύγχρονα διαμερίσματα, οι αίθουσες χορού και οι κινηματογράφοι αποτελούσαν σημεία επαφής της κοινωνίας και ανταλλαγής απόψεων.
Τα χρόνια της ακμής πέρασαν και νέες κοινωνικοπολιτικές και οικονομικές συνθήκες οδήγησαν στην παρακμή πολλών από αυτά τα σημαντικά αρχιτεκτονικά τοπόσημα. Κάποια ανακαινίζονται και επαναχρησιμοποιούνται. Άλλα γκρεμίζονται και στη θέση τους αναγείρονται τσιμεντένιοι όγκοι. Στο πέρασμα των τελευταίων 100 ετών η ΕΚΚ απέκτησε αρχιτεκτονικά διαμάντια.
Για την καταγραφή και την αρχιτεκτονική τεκμηρίωση χρησιμοποιείται η τεχνογνωσία της MONUMENTA, όπως αυτή έχει διαμορφωθεί στο πλαίσιο των συστηματικών επιστημονικών καταγραφών κτηρίων που πραγματοποιεί από το 2013, καθώς και η σχετική βιβλιογραφία για την εξέλιξη της αρχιτεκτονικής και του αστικού ιστού του Καΐρου. Η πρωτότυπη αρχειακή μελέτη των Αρχείων της ΕΚΚ αναμένεται να φέρει στο φως σημαντικά στοιχεία για την ιστορία των κτηρίων και την ιστορία της ΕΚΚ μέσα στον χρόνο.
Η ΜΟΝΜΕΝΤΑ καλεί μέλη και το ευρύτερο κοινό το οποίο έχει σχέση με κτήρια της ΕΚΚ στο Κάιρο να συμμετάσχει στη συλλογή πληροφοριών, προφορικών μαρτυριών, αρχειακού υλικού και να αποστείλει στο mail: info@monumenta.org
